ایران تلکس: وقتی زمزمههای توافق و آتشبس به گوش رسید، بسیاری تصور میکردند چتر دیپلماسی تهران، سراسر جبهه مقاومت از جمله لبنان را در بر خواهد گرفت. اما واقعیتِ این روزهای میدان نبرد، تصویر دیگری میسازد؛ توافقی که پیش میرود و اسرائیلی که کماکان به حملات خود علیه حزبالله ادامه میدهد. این تناقض آشکار، بهانه مناسبی به دست داده تا تئوری «قربانی شدن حزبالله در پای منافع ایران» با قدرت در رسانهها پمپاژ شود. اما آیا تهران واقعاً متحد استراتژیک خود را وجهالمصالحه قرار داده است؟ برای درک آنچه این روزها میان اتاق فکر تهران و سنگرهای بیروت میگذرد، باید از کلیشههای رسانهای فاصله گرفت و رمزگشایی متفاوتی از این رویداد داشت.
دوشنبه 24 فروردين 1405 - 18:26
کد مطلب : 9527
استقلال در میدان، وحدت در راهبرد؛
چرا توافق احتمالی ایران و آمریکا «خنجر از پشت» به مقاومت نیست؟
در فضای پیچیده سیاست خاورمیانه، همواره این سوال مطرح است که آیا حزبالله هزینهی توافقات کلان ایران و آمریکا را خواهد داد؟ متن زیر به بررسی این فرضیه و تبیین نگاه واقعگرایانه حزبالله به حاکمیت ملی و روابط راهبردی میپردازد.
اصل تفکیک پروندهها: استقلالِ عمل در عین همپیمانی
برخلاف تصورات سنتی که حزبالله را امتداد اداری ایران میپندارند، این جنبش بر پایه اصل «تفکیک پروندهها» عمل میکند. مقامات حزبالله معتقدند که توانمندی ایران در حل چالشهای بینالمللی خود (مانند رفع تحریمها یا توافقات هستهای)، نه تنها تهدیدی برای لبنان نیست، بلکه باعث تقویت «عمق استراتژیک» مقاومت میشود.
منطق سیاسی: اگر ایران با آمریکا به توافقی برسد که شامل بند آتشبس در لبنان نباشد، حزبالله آن را «خنجر از پشت» تلقی نمیکند؛ چرا که وظیفه تأمین امنیت و تعیین تکلیف جنگ در لبنان را مأموریتی لبنانی میداند که باید در میدان نبرد و میز مذاکرات بیروت حل شود.
چرا ایران به جای لبنان مذاکره نمیکند؟
اصرار بر اینکه «ایران به جای ما مذاکره نمیکند»، یک تاکتیک دفاعی برای حفظ مشروعیت ملی حزبالله است.
بستن راه بهانهجویی: اگر ایران طرف مذاکره با آمریکا درباره لبنان باشد، دشمنان داخلی و خارجی حزبالله آن را سندی بر «تحتالحمایه» بودن لبنان میدانند.
تأکید بر هویت ملی: حزبالله با ارجاع پرونده به دولت لبنان و رئیس مجلس (نبیه بری)، تأکید میکند که خونهای ریخته شده در جنوب لبنان، برای وجب به وجب خاک این کشور است و هیچ قدرت خارجی، حتی متحدترین آنها، حق معامله بر سر آن را ندارد.
نقش ایران: از «رهبری» تا «تسهیلگری»
در ادبیات سیاسی حزبالله، نقش ایران از یک «مذاکرهکننده» به یک «حامی و تسهیلگر» تغییر یافته است.
مستند تحلیلی: آنچه در متنهای رسمی حزبالله دیده میشود، قدردانی از تلاشهای ایران برای برقراری آتشبس است، اما با این قید که «این کمک در چارچوب حاکمیت لبنان است». ایران در واقع فضای بینالمللی را برای تنفس لبنان باز میکند، اما امضای نهایی را به دست مقامات بیروت میسپارد.
اعتماد راهبردی؛ فراتر از متن توافقنامهها
رابطه میان حزبالله و ایران بر پایه «اعتماد مطلق» (الثقة الاستراتيجية) استوار است. حزبالله اطمینان دارد که ایران هرگز توافقی را امضا نخواهد کرد که موجودیت یا توان بازدارندگی مقاومت را هدف قرار دهد.
از نظر حزبالله، خنجر از پشت زمانی رخ میدهد که متحد، شما را مجبور به تسلیم در برابر شروط دشمن کند؛ در حالی که رویه ایران همواره بر این بوده که «هر آنچه مقاومت در لبنان بپذیرد، ما نیز میپذیریم».
میدان، ضامن حقیقی آتشبس
در نهایت، حزبالله معتقد است که نه واشینگتن و نه هیچ توافق خارجی دیگری نمیتواند امنیت لبنان را تضمین کند. تنها عامل تعیینکننده، موازنه قوا در میدان است. به همین دلیل، حزبالله به دنبال آن نیست که نامش در بندهای توافق ایران و آمریکا گنجانده شود، بلکه به دنبال آن است که با قدرت نظامی خود، دشمن را در مرزهای لبنان به پذیرش شروط دولت بیروت وادار کند.
جمعبندی تحلیل
مقاله مستند ما نشان میدهد که رویکرد حزبالله یک «بلوغ سیاسی» را به نمایش میگذارد: آنها از یک سو به پیوند راهبردی خود با ایران افتخار میکنند و از سوی دیگر، با تیزبینی سیاسی، اجازه نمیدهند حاکمیت ملی لبنان وجهالمصالحه توافقات بینالمللی شود. این مدل از رابطه، نه تنها نشاندهنده استقلال حزبالله در تصمیمگیریهای داخلی است، بلکه نشان میدهد که محور مقاومت به جای یک ساختار هرمی، به صورت یک شبکه هوشمند و هماهنگ عمل میکند که در آن هر عضو، مسئولیت جغرافیای خود را بر عهده دارد.
اصل تفکیک پروندهها: استقلالِ عمل در عین همپیمانی
برخلاف تصورات سنتی که حزبالله را امتداد اداری ایران میپندارند، این جنبش بر پایه اصل «تفکیک پروندهها» عمل میکند. مقامات حزبالله معتقدند که توانمندی ایران در حل چالشهای بینالمللی خود (مانند رفع تحریمها یا توافقات هستهای)، نه تنها تهدیدی برای لبنان نیست، بلکه باعث تقویت «عمق استراتژیک» مقاومت میشود.
منطق سیاسی: اگر ایران با آمریکا به توافقی برسد که شامل بند آتشبس در لبنان نباشد، حزبالله آن را «خنجر از پشت» تلقی نمیکند؛ چرا که وظیفه تأمین امنیت و تعیین تکلیف جنگ در لبنان را مأموریتی لبنانی میداند که باید در میدان نبرد و میز مذاکرات بیروت حل شود.
چرا ایران به جای لبنان مذاکره نمیکند؟
اصرار بر اینکه «ایران به جای ما مذاکره نمیکند»، یک تاکتیک دفاعی برای حفظ مشروعیت ملی حزبالله است.
بستن راه بهانهجویی: اگر ایران طرف مذاکره با آمریکا درباره لبنان باشد، دشمنان داخلی و خارجی حزبالله آن را سندی بر «تحتالحمایه» بودن لبنان میدانند.
تأکید بر هویت ملی: حزبالله با ارجاع پرونده به دولت لبنان و رئیس مجلس (نبیه بری)، تأکید میکند که خونهای ریخته شده در جنوب لبنان، برای وجب به وجب خاک این کشور است و هیچ قدرت خارجی، حتی متحدترین آنها، حق معامله بر سر آن را ندارد.
نقش ایران: از «رهبری» تا «تسهیلگری»
در ادبیات سیاسی حزبالله، نقش ایران از یک «مذاکرهکننده» به یک «حامی و تسهیلگر» تغییر یافته است.
مستند تحلیلی: آنچه در متنهای رسمی حزبالله دیده میشود، قدردانی از تلاشهای ایران برای برقراری آتشبس است، اما با این قید که «این کمک در چارچوب حاکمیت لبنان است». ایران در واقع فضای بینالمللی را برای تنفس لبنان باز میکند، اما امضای نهایی را به دست مقامات بیروت میسپارد.
اعتماد راهبردی؛ فراتر از متن توافقنامهها
رابطه میان حزبالله و ایران بر پایه «اعتماد مطلق» (الثقة الاستراتيجية) استوار است. حزبالله اطمینان دارد که ایران هرگز توافقی را امضا نخواهد کرد که موجودیت یا توان بازدارندگی مقاومت را هدف قرار دهد.
از نظر حزبالله، خنجر از پشت زمانی رخ میدهد که متحد، شما را مجبور به تسلیم در برابر شروط دشمن کند؛ در حالی که رویه ایران همواره بر این بوده که «هر آنچه مقاومت در لبنان بپذیرد، ما نیز میپذیریم».
میدان، ضامن حقیقی آتشبس
در نهایت، حزبالله معتقد است که نه واشینگتن و نه هیچ توافق خارجی دیگری نمیتواند امنیت لبنان را تضمین کند. تنها عامل تعیینکننده، موازنه قوا در میدان است. به همین دلیل، حزبالله به دنبال آن نیست که نامش در بندهای توافق ایران و آمریکا گنجانده شود، بلکه به دنبال آن است که با قدرت نظامی خود، دشمن را در مرزهای لبنان به پذیرش شروط دولت بیروت وادار کند.
جمعبندی تحلیل
مقاله مستند ما نشان میدهد که رویکرد حزبالله یک «بلوغ سیاسی» را به نمایش میگذارد: آنها از یک سو به پیوند راهبردی خود با ایران افتخار میکنند و از سوی دیگر، با تیزبینی سیاسی، اجازه نمیدهند حاکمیت ملی لبنان وجهالمصالحه توافقات بینالمللی شود. این مدل از رابطه، نه تنها نشاندهنده استقلال حزبالله در تصمیمگیریهای داخلی است، بلکه نشان میدهد که محور مقاومت به جای یک ساختار هرمی، به صورت یک شبکه هوشمند و هماهنگ عمل میکند که در آن هر عضو، مسئولیت جغرافیای خود را بر عهده دارد.
منبع : ایران تلکس
نویسنده : سیدمهدی نورانی
برچسب ها
پربینندهترین
